Molens in Wormerveer
Boerwinkel.info
Introductie
Wormerveer
Wormerveerders
Wormerveer vanaf de Prins Clausbrug
De laatste Wormerveerse molen
Overzicht
Fotogalerij
Wessanen & Laan (van 1765 tot 1940)
De papierindustrie
De cacao-industrie
Post!
Contact
Sitemap
Uitgelicht: De Zwarte Vlinder

Meelmolen De Zwarte Vlinder (ook genaamd De Swart)
Windbrief/Bouwjaar: n.n.

In het veerhuis dat voor de huizen Noordeinde 60-64 stond - iets ten Noorden van de Evertsenstraat dichtbij pakhuis Archangel (dat nu in Nauerna staat) - woonden o.a. de veerman en de schrijver Cor Bruyn.

Vanaf dit Noorderveer, in bedrijf tot 1957, lag vanaf 1588 naar het noorden toe een zeer langgerekt erf dat aan Pieter Dircksz. toebehoorde. Er stond toen nog maar een enkel huis op, terwijl eveneens een meelmolen aanwezig was. Deze molen is gebouwd in 1586 en was hoogstwaarschijnlijk een standaardmolen. Vermoedelijk is deze molen omstreeks 1630 onbruikbaar geworden. Misschien omgewaaid of op andere wijze zwaar beschadigd. Het erf aan het begin van de Noorddijk werd in 1630 gekocht door Cornelis Dircksz. Mannen en Dirck Willemsz. Gorter. Deze twee mannen hadden een gemeenschappelijk doel. Zij wilden in Wormerveer een tweede meelmolen neerzetten, die dichter bij Krommenie zou worden geplaatst dan de eerste. Aldus geschiedde het ook: op zijn plaats is een molen gezet, die te Amsterdam aan de Heiligeweg stond en vermoedelijk een standaard-, dan wel een wipmolen is geweest. De tweede meelmolen van Wormerveer werd in tegenstelling tot de eerste, die "De Wit" heette ("Witte Vlinder") "De Zwart" genoemd. Koper was Garmit Gerritsz. Molenaar. De molen was slechts een 30-tal jaren in bedrijf: tussen de jaren 1655 en 1657 is hij verdwenen: verplaatst naar Wormer. Op 12 januari 1662 werd verkocht: een stukje land met de molenwerf, waar de molen "De Swart" op gestaan heeft.
Op zijn plaats werd in 1664 een scheepswerf gebouwd, waarvan in 1722 Cornelis Pietersz. Cortenaer eigenaar werd. Hij was olieslager op de molen "De Peperboom", die destijds tegenover de scheepswerf aan de Wormerkant van de Zaan stond.

"De Swart" heeft noordelijker gestaan dan "De Witte Vlinder", nog ten noorden van de werkplaatsen van de firma Klinkenberg (Genius-Klinkenberg), dichtbij de brug naar de Zeeheldenbuurt ter hoogte van De Ruyterkade 5. Een sloot aldaar is nog bekend als de Zwartsloot, die naar de molen is genoemd. Die liep langs het vroegere Schermerland, thans de Zeeheldenbuurt, aan het eind waarvan tot omstreeks 1895 de lattenzager "Het Jonge Aafke" stond.

De plaatsing nabij Krommenie verdient nog enige uitleg. De bouw van "De Zwart" speelde in de tijd dat het Krommenieërpad nog niet bestond. De weg naar Krommenie liep via de polderdijk, langs de plek waar enige jaren later, na het graven van de Nauernasche Vaart, het Molletjesveer kwam te liggen. Aan de Noorddijk stond een hele verzameling molens: wij noemen "De Jonge Haas" (die even ten noorden van de toen al weer gesloopte meelmolen "De Zwart" stond), "De Roozenboom", "De Schilp", De Vos", "De Bonte Kraai", "De Witte Bijl", "De Kikkert", "De Boerenjongen", "De Bezem", "De Boerin", "De Groene Boer", "De Vrijheid".

Met name de olieslagerij werd in de molens aan de Noorddijk uitgebreid bedreven. Ook nu nog is de industrie aan de dijk overheersend. Tegenwoordig staan hier de hoge fabrieken en silo's van Meneba en Brokking, wat eerder Wessanen & Laan was. Het ziet er heel anders uit dan vroeger maar op zijn manier is ook dit fabriekscomplex de moeite waard. 
Molens A - G
Uitgelicht: De Vergulde Bijenkorf
Uitgelicht: De Witte Bijl
Uitgelicht: De Oude Blauw
Uitgelicht: De Eenhoorn
Uitgelicht: De Engel
Molens H - R
Uitgelicht: De Bonte Kraai
Uitgelicht: De Noordster
Uitgelicht: Het Witte Paard
Uitgelicht: De Rozenboom
Molens S - Z
Uitgelicht: De Witte Vlinder
Uitgelicht: De Zwarte Vlinder
Uitgelicht: Het Jonge Vool
Uitgelicht: De Jonge Voorn
Uitgelicht: De IJver
Uitgelicht: De Zaanstroom