Molens in Wormerveer
Boerwinkel.info
Introductie
Wormerveer
Wormerveerders
Wormerveer vanaf de Prins Clausbrug
De laatste Wormerveerse molen
Overzicht
Fotogalerij
Wessanen & Laan (van 1765 tot 1940)
De papierindustrie
De cacao-industrie
Post!
Contact
Sitemap
Het erf van Nayer

Op het grote erf van Nayer kwam na verloop van tijd steeds meer bebouwing. Volgens het boek van de heer Jan Aten werd er o.a. een boerderij gebouwd, waarin later Klinkenberg zijn smederij begon. Er volgde nog een boerderij van Simon Jaapies, een stijfselhuis, een slachthuis en een houtopslagplaats. Maar ook kwamen er huizen waarin o.a. Pieter Teckel - verfkoper van De Bootsmansmaat, Klaas Honig - blokmaler van "De Kikkert" en Garmit Claesz. Kuyper - olieslager van "De Bezem" woonden, molens uit de naaste omgeving. Vanaf onze denkbeeldige brug hadden we die bebouwing ook gezien, nu wordt het voornamelijk door het erf van de voormalige zaak van Genius-Klinkenberg in beslag genomen. Op de plaats van "De Swart", dichtbij de brug naar de Zeeheldenbuurt, ter hoogte van De Ruyterkade 5, werd in 1664 een scheepswerf gebouwd, waarvan in 1722 Cornelis Pietersz.Cortenaer eigenaar werd. Hij was olieslager op de molen "De Peperboom", die destijds tegenover de scheepswerf aan de Wormer-kant van de Zaan stond. Het was een wipmolen.

In 1663 kwam een uit Assendelft overgebrachte oliemolen opnieuw in bedrijf en wel "De Jonge Haas". De windbrief kwam op naam van Jan Cornelisz. Smit, zijn zoon Jan, Jeroen Cornelisz. en Allert Pietersz. Na dat jaar werden namen als Knap, Os, Dircks, Baas, Haas, De Jager en Haantjes als eigenaar genoemd totdat in 1809 de toenmalige waard van herberg "De Jonge Prins", Cornelis Emmerzeel, samen met Piet van Eden de molen sloopte.

Een tiental jaren bleef het erf leeg. In 1819 nam Jacob Tijsz. Kaan het initiatief een houtzaagmolen op dezelfde plaats te bouwen, die de naam "De Haas" kreeg. Tot 1888 bleef deze bovenkruier en balkenzager daar in bedrijf. Na de sloop liet de firma Wessanen op een deel van het grote erf een rij huizen bouwen, die er tot het eind van de vorige eeuw hebben gestaan. Er schuin achter verscheen het grote pakhuis de Halm, dat begin jaren tachtig is verbrand. Een ander deel van het erf werd later eigendom van de (inmiddels opgeheven) Houthandel v/h D.van Konijnenburg. En zo belanden we bij de andere houtzaagmolen "De Roozenboom" waarvan het erf deel heeft uitgemaakt van de hiervoor vermelde houthandel.

Eerst stond er een oliemolen "De Roozenboom" op die plaats, die in 1690 door de naamgever Claas Jacobsz. Roos, dominee Flodrop, Pieter Jansz. Nayer, Maarten Jacobsz. en Simon Jansz. Gijs gerealiseerd werd. Jan Adriaansz. Schermer richtte in 1703 de molen in tot verfmolen welke tot 1832 dienst zou doen. In dat jaar werd de firma Simon Schermer & Zonen echter ontbonden en bij veiling werden de molen, schuren, eest, oliebakken e.a. voor fl. 1.826,= voor de sloop verkocht, terwijl het kuiphuis fl. 350,= opbracht. Ook Jacob Kaan (ook bij "De Haas" genoemd) kocht toen enkele erven rond het kuiphuis voor fl. 28,- en fl. 13= ! Hij liet op die plaats een paltrok bouwen, ook weer "De Roozenboom" geheten en bouwde aan het eind van de Marktstraat het nu nog bestaande herenhuis, waarin al een aantal doctoren heeft gewoond. In 1861 kwam "De Roozenboom" in handen van Simon Prins en naderhand werd de fa. van Gelder, die ook papiermolens in Wormerveer in eigendom had, eigenaar. Naast hun houthandel en zagerij in Amsterdam verscheen er ook een houtzagerij aan de Watering, ten zuiden van de molens "De Noordster" en "De Zaanstroom". In 1897 verdween deze houtzagerij, in hetzelfde jaar trouwens ook de paltrok. De zagerij werd door de maatschappij Noord-Holland in een bloedloogzoutfabriek omgezet. De milieugevolgen daarvan zijn thans bekend als gifprobleem rond de Lindenlaan e.o. Ten noorden "De Roozenboom" was oliemolen "De Schilp" al voor 1648 langs de Zaan aanwezig en is kennelijk vernoemd naar Pieter Pietersz. Schilp, die 10 jaar eerder het erf had verworven. De molen bleef tot 1754 in de familie, totdat ook hier de naam Kaan (Jan Tijsz.) opdook. De nieuwe eigenaar bleef olie slaan tot 1804 waarna Cornelis Emmerzeel ook deze molen sloopte. Op het erf van "De Schilp" was tot voor enkele jaren geleden de firma Oosterveld gevestigd. Hiermee zijn wij weer dicht bij de plaats gekomen van de Prins Clausbrug. Tot zover de zuidkant. 
Blik naar het Zuiden
Het erf van Nayer
Blik naar het Noorden (1)
Blik naar het Noorden (2)