Molens in Wormerveer
Boerwinkel.info
Introductie
Wormerveer
Wormerveerders
Wormerveer vanaf de Prins Clausbrug
De laatste Wormerveerse molen
Overzicht
Fotogalerij
Wessanen & Laan (van 1765 tot 1940)
De papierindustrie
De cacao-industrie
Post!
Contact
Sitemap
Molens

Door de aanwezigheid van men-sen met ondernemingsgeest en de gunstige ligging ten opzichte van de amsterdamse haven was de Zaanstreek in die tijd al een van de belangrijkste Nederlandse "trafiek" gebieden. Eind achttiende eeuw wiekten er ruim zevenhonderd mosterd-, olie-, houtzaag- en andere molens, voornamelijk gedreven door doopsgezinde kooplieden, de kring waartoe ook Wessanen en Laan behoorden. Aan deze molenaars verkocht de firma mosterdzaden, maar het grootst was de handel in kanariezaad.

In 1789, bijna 25 jaar na de oprichting van de firma, wist Dirk Laan zijn oom over te halen tot "dissolutie der compagnieschap", in ruil voor een jaargeld zolang oom Adriaan leefde. Dirk Laan noteerde opgelucht: "Een goed Einde kroont nu 't werk!". Na een jaar zaken voor eigen rekening tekende Dirk Laan eind 1789 in zijn Journaal aan: "Een jaar dat gelukkig en gezegend mag heeten... Met de Rekening zeer wel tevrede & vergnoegt.".
Eind februari 1791 overleed Dirk Laan, 46 jaar oud. Zijn opvolger, neef Remmert Laan, had de tijd niet mee. De Franse overheersing en oorlogen tussen Napoleon, Engeland en andere naties hinderden de aanvoer van grondstoffen en de uitvoer van half-fabrikaten. Veel molens vielen stil. Na 1814 draaiden de economische en politieke omstandigheden bij en zocht de firma relaties in Hamburg, Keulen, Antwerpen en Gent. Mosterd- en kanariezaad bleven de pijlers van het huis, maar allengs groeide de omzet in tarwe, haver, gort en tuinzaden. Remmerts zonen Jan en Adriaan werden door hun vader persoonlijk in de zaadnegotie gekneed.

De aanvoer door de Nederlandsche Handel-Maatschappij (anno 1824) van koloniale waren uit Nederlands Oost-Indië inspireerde de firma tot de handel in Javarijst en in tweede instantie tot de rijstpellerij. Anno 1839 begaf de firma zich voor het eerst op industrieel terrein door aankoop van oliemolen 't Fortuin (voor 3.590,= gulden) De kern van de zaak werd verlegd, van de handel in granen en zaden naar verwerking en fabricage. Rijst en gort bleven Wessanen & Laan op windkracht pellen, in molens die in het beginnende stoomtijdperk werden opgekocht. Bij het 100-jarig jubileum in 1865 had Wessanen & Laan circa honderd man aan het werk en was de firma meelmaalder, oliefabriqueur, rijst- en gortpeller, handelaar "in kaas en dien aankleve" en nog altijd handelaar in granen. en (kanarie)zaden. 
Industrie langs de Zaan
Molens
Compagnie